Toespraak Matthijs Schouten tijdens opening Koningsakker

Matthijs Schouten (1952), ecoloog en filosoof. Hoogleraar natuur- en landschapsbescherming in Ierland en Wageningen. Hij heeft een grote belangstelling voor levensbeschouwelijke kwesties, en in het bijzonder voor onze perceptie van natuur. Hij studeerde vergelijkende godsdienstwetenschappen en oosterse filosofie.

Matthijs was als spreker aanwezig bij de opening van natuurbegraafplaats Koningsakker. Hiervoor schreef hij onderstaande toespraak. Over duurzaamheid, de natuur en de verbinding met de mens.

Zuurstof.

Dankzij de planten om ons heen.
Mineralen in ons lichaam.
De gebergten van deze aarde.
Planten en dieren voeden ons.
We kunnen niet bestaan zonder de natuur.

We zijn in diepste zin met haar verbonden, we zijn deel van de natuur.

In de geschiedenis van de westerse cultuur zijn we dat besef geleidelijk kwijtgeraakt – en hebben we een grote scheiding aangebracht tussen mens en natuur. 
Genesis stelt niet dat de natuur voor de mens gemaakt is – Jezus spreekt over de leliën des veld (hiermee worden alle soorten veldbloemen bedoeld die tussen het gras groeien), ze zijn mooier dan Salomon’s koningsgewaad. Geen mus wordt vergeten door God. 

De natuur werd een verzameling van geestloze, zielloze dingen die er alleen maar zijn om door ons gebruikt te worden. Max Weber – de onttovering van de wereld, van de natuur – ze werd niet meer dan een gebruiksobject voor de mens.

Dit wereldbeeld heeft – zo stellen veel historici – geleid tot de crisis waar we nu zijn beland.
Ecologische crisis: elke minuut verdwijnt een stuk regenwoud ter grootte van een voetbalveld.
Elke dag sterven er op deze planeet minstens 5 planten en diersoorten uit door menselijk toedoen. En de klimaatcrisis. 

Wanneer we een duurzame toekomst voor onszelf en de natuur willen scheppen dan zullen we onze houding naar de natuur moeten veranderen, dan moeten we ons er weer mee verbinden, haar respecteren. Dan moeten we haar weer leren zien als zuster en moeder. 

In de woorden van Sint Franciscus 

Geprezen moet u zijn, Mijn Heer,
door onze zuster Moeder Aarde,
die ons wil voeden en behoeden,
die allerlei vruchten voortbrengt
en kruiden en bonte bloemen.

Het geeft hoop te zien dat – te midden van alle crises – in onze samenleving het gevoel van verbondenheid met de natuur groeiende is. Meer en meer mensen beginnen zich te realiseren dat deze aarde onze zuster en moeder is. Dat uit zich onder meer in de wens in de natuur begraven te worden en als het ware in de schoot van moeder natuur terug te keren. 

Ik zie natuurbegraafplaatsen dan ook als een uiting van een nieuw bewustzijn dat ons kan helpen een duurzame toekomst te ontwikkelen, niet alleen voor de mens, maar ook voor alle andere levende wezens waarmee we deze prachtige planeet delen.

– Matthijs Schouten
Vrijdag 30 augustus 2019  | Opening natuurbegraafplaats Koningsakker te Arnhem

 

Geplaatst in Alle berichten, Koningsakker, NatuurTagged , , , , ,